ابرماه چیست؟


حتماً برای شما هم پیش آمده که در برخی شب‌ها، ماه بسیار بزرگ‌تر و درخشان‌تر از همیشه به نظر برسد. این پدیده که با نام ابرماه (Supermoon) شناخته می‌شود، یکی از محبوب‌ترین رویدادهای نجومی در سراسر جهان است.

برخلاف تصور بسیاری از افراد، ابرماه یک پدیده نادر نیست، اما هر بار که رخ می‌دهد توجه میلیون‌ها نفر را به آسمان شب جلب می‌کند.


چرا ابرماه رخ می‌دهد؟


مدار گردش ماه به دور زمین کاملاً دایره‌ای نیست، بلکه بیضوی است.

به همین دلیل، فاصله ماه از زمین همیشه یکسان نیست. نزدیک‌ترین نقطه مدار ماه به زمین حضیض (Perigee) و دورترین نقطه آن اوج (Apogee) نام دارد.

اگر ماه کامل در زمانی رخ دهد که ماه در نزدیکی حضیض قرار داشته باشد، آن را ابرماه می‌نامند.


ابرماه چقدر بزرگ‌تر است؟


از نظر علمی:

  • قطر ظاهری ماه حدود ۷ تا ۱۴ درصد بزرگ‌تر از یک ماه کامل معمولی دیده می‌شود.
  • روشنایی آن نیز می‌تواند تا حدود ۳۰ درصد بیشتر باشد.

البته این تفاوت با چشم غیرمسلح همیشه کاملاً محسوس نیست و زمانی که ماه نزدیک افق قرار دارد، بزرگ‌تر به نظر می‌رسد.


آیا ماه واقعاً بزرگ‌تر می‌شود؟


خیر.

اندازه واقعی ماه هیچ تغییری نمی‌کند.

تنها به دلیل کاهش فاصله بین زمین و ماه، قطر ظاهری آن در آسمان کمی بزرگ‌تر دیده می‌شود.


چرا هنگام طلوع ماه، ابرماه بسیار بزرگ‌تر به نظر می‌رسد؟


بخشی از این احساس به دلیل خطای دید ماه (Moon Illusion) است.

وقتی ماه نزدیک افق قرار دارد، مغز انسان آن را در مقایسه با ساختمان‌ها، درختان یا کوه‌ها بسیار بزرگ‌تر از زمانی که در وسط آسمان قرار دارد، تصور می‌کند.

در حقیقت، اندازه زاویه‌ای ماه تقریباً ثابت است و این بزرگ‌تر دیده شدن، یک خطای دید شناخته‌شده است.


چگونه ابرماه را مشاهده کنیم؟


برای مشاهده ابرماه به تجهیزات خاصی نیاز ندارید.

بهترین زمان رصد:

  • هنگام طلوع ماه
  • آسمان صاف
  • افق باز
  • دور از آلودگی نوری

حقایق جالب درباره ابرماه


1. ابرماه معمولاً چند بار در هر سال رخ می‌دهد.

2. فاصله ماه در زمان ابرماه حدود ۳۵۶ تا ۳۶۰ هزار کیلومتر از زمین است.

3. در زمان اوج مدار، فاصله ماه به حدود ۴۰۶ هزار کیلومتر می‌رسد.

4. تفاوت اندازه میان ابرماه و کوچک‌ترین ماه کامل سال حدود ۱۴ درصد است.


آیا ابرماه روی زمین تأثیر می‌گذارد؟


از آنجا که ماه در ابرماه کمی به زمین نزدیک‌تر است، نیروی گرانشی آن اندکی بیشتر می‌شود.

این موضوع می‌تواند باعث مدهای کمی قوی‌تر در اقیانوس‌ها شود، اما هیچ مدرک علمی معتبری وجود ندارد که ابرماه باعث وقوع زلزله، فوران آتشفشان یا سایر بلایای طبیعی شود.


جمع‌بندی


ابرماه یکی از زیباترین پدیده‌های آسمان شب است که در اثر نزدیک‌تر شدن ماه به زمین هنگام ماه کامل رخ می‌دهد. هرچند اندازه واقعی ماه تغییر نمی‌کند، اما به دلیل کاهش فاصله و همچنین خطای دید هنگام طلوع، بزرگ‌تر و درخشان‌تر به نظر می‌رسد.

اگر علاقه‌مند به رصد آسمان هستید، مشاهده یک ابرماه می‌تواند یکی از جذاب‌ترین تجربه‌های نجومی شما باشد.